نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1
دانشجوی دکتری، گروه مدیریت بازرگانی، واحد علوموتحقیقات، دانشگاهآزاد اسلامی، تهران، ایران.
2
استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاهآزاد اسلامی، تهران، ایران.(نویسنده مسئول)
3
دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاهآزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.30471/rsm.2026.11924.1572
چکیده
مسئله اخلاق در فروش کالاهای دست دوم در بستر تجارت الکترونیک مصرفکننده–مصرفکننده، به دلیل ماهیت تعاملی، عدم تقارن اطلاعاتی، ناشناختگی نسبی کنشگران و محدودیت سازوکارهای نظارتی، به یکی از مسائل اساسی در شکلگیری اعتماد و تداوم مبادلات آنلاین تبدیل شده است. ازاینرو، هدف این پژوهش ارائه مدلی برای تبیین ابعاد، مؤلفهها و شرایط مؤثر بر رفتار اخلاقی فروشندگان کالاهای دست دوم در بستر تجارت الکترونیک مصرفکننده–مصرفکننده است. این پژوهش با رویکرد کیفی، بر مبنای پارادایم تفسیری و با بهرهگیری از روش نظریهپردازی دادهبنیاد انجام شده است. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با 16 نفر از خبرگان حوزه تجارت الکترونیک شامل اساتید دانشگاه، متخصصان دیجیتال مارکتینگ و فروشندگان حرفهای جمعآوری گردید و با استفاده از نمونهگیری هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری گردآوری شدند. تحلیل دادهها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی و با بهرهگیری از نرمافزار MAXQDA 2020 صورت گرفت. پایایی تحلیلها از طریق توافق میان ارزیابان و بازآزمون تأیید شد. یافتههای کیفی منجر به استخراج مضامین پارادایمی شامل شرایط زمینهای، شرایط علی، پدیده محوری، راهبردها، مداخلهگرها و پیامدها گردید. در بخش شرایط زمینهای، عواملی چون فرهنگ جامعه، جو محیط کسبوکار و شرایط قانونی شناسایی شد که شامل ارزشهای اجتماعی و فرهنگی، ویژگی معاملات دست دوم در فضای آنلاین، نقش پلتفرم و ادراک قوانین و عملکرد نهادهای نظارتی بود. شرایط علی شامل سرمایه اخلاقی فرد، نوعدوستی و مسئولیتپذیری اجتماعی به عنوان محرکهای درونی و عوامل بیرونی در شکلدهی رفتار اخلاقی فروش تعیین شد. پدیده محوری رفتار اخلاقی فروش است که با رعایت درستکاری، احترام متقابل، حفظ حریم و تکریم مشتری و پایبندی به قوانین و هنجارهای اجتماعی مشخص شد. در بخش راهبردها، همدلی با مشتری، کاهش ریسک و عدم اطمینان، صداقت و پاسخگویی و پشتیبانی از مشتری به عنوان راهکارهای عملی فروش اخلاقی شناسایی گردید. همچنین مداخلهگرها شامل ناآگاهی مشتریان نسبت به حقوق خود، بیاخلاقی فروشنده و تجربه و یادگیری کاربران بودند که نقش تعدیلکننده بر رفتار اخلاقی داشتند. پیامدها شامل اعتماد و وفاداری مشتری، تبلیغات شفاهی مثبت و انتفاع راهبردی پلتفرم بود.
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
Presenting a model of ethical behavior in the sale of second-hand goods in the context of consumer-to-consumer e-commerce
نویسندگان [English]
-
Mandana Panahi Vanani
1
-
Pejman Jafari
2
-
Baharam Kheiri
3
1
PhD student, Department of business management, Science and research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2
Assistant Professor, Department of Business Administration, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. (Corresponding Author)
3
Associate Professor, Department of business management, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده [English]
Ethical concerns in C2C e-commerce, driven by interactive dynamics, information asymmetry, and limited regulatory mechanisms, pose significant challenges to building trust and sustaining online transactions. This study aims to develop a model for explaining the dimensions of ethical behavior among second-hand sellers. Adopting a qualitative approach and interpretive paradigm, this research utilized the grounded theory method. Data were collected via semi-structured interviews with 16 experts—including academics, digital marketing specialists, and professional sellers—until theoretical saturation was reached, and analyzed using MAXQDA 2020. Findings are structured within a six-fold paradigmatic model: 1. Causal Conditions: Individual moral capital, altruism, and social responsibility; 2. Contextual Conditions: Social culture, business environment, and legal framework; 3. Core Phenomenon: Ethical selling behavior (integrity and customer respect); 4. Strategies: Empathy, risk reduction, honesty, and customer support; 5. Intervening Factors: Customer ignorance, seller unethical behavior, and user experience; 6. Consequences: Customer trust, loyalty, positive word-of-mouth, and platform strategic benefit. The results demonstrate that ethical selling behavior is a function of both individual seller traits and the platform’s structural conditions. This model offers insights for policymakers and platform managers to design ethical frameworks that enhance the integrity and sustainability of online transactions.
کلیدواژهها [English]
-
Ethical Behavior
-
E-commerce
-
Consumer-to-Consumer (C2C) Commerce
-
Second-hand Goods
)