ارائه‌ی الگوی اثربخشی سازمانی مبتنی بر مدیریت جهادی در مدیران مدارس ابتدایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علمی حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.

2 گروه علمی مطالعات تربیتی و برنامه ریزی درسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

10.30471/rsm.2025.11521.1519

چکیده

این پژوهش با هدف ارائه مدل اثربخشی سازمانی مبتنی بر مدیریت جهادی در مدیران مدارس ابتدایی ایران انجام شد. روش تحقیق ترکیبی (کیفی-کمی) در دو مرحله اجرا شد: در بخش کیفی، با استفاده از روش دلفی و کدگذاری سه‌مرحله‌ای (باز، محوری، انتخابی)، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ خبرگان حوزه آموزش و پرورش که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند‌، انجام گردید و تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار MAXQDA صورت گرفت. در بخش کمی، پرسشنامه محقق‌ساخته شامل 24 گویه و براساس 8 مؤلفه‌ی اکتشافی از بخش کیفی پژوهش طراحی شد و بر روی ۱۷۸ مدیر منتخب به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده اجرا شده و داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS و R تحلیل شد. یافته‌های حاصل از بخش کیفی حاکی از وجود 8 مؤلفه‌ی اصلی در مدل اولیه پژوهش بود که این مؤلفه‌ها شامل‌؛ رهبری جهادی‌، هدایت تحول‌گرا‌، تعهد دینی و اخلاقی‌، اثربخشی سازمانی‌، رضایت ذی‌نفعان‌، پاسخگویی‌، نوآوری و خلاقیت و آموزش مستمر بود‌. تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی تأیید کننده ساختار عاملی مدل با شاخص‌های برازش مناسب شامل χ2/df=2.48، RMSEA = 0.061، CFI = 0.93، GFI = 0.90 بود. تمامی بارهای عاملی بالای ۰.۵ و سطوح معناداری (p<0.001) نشان‌دهنده‌ی قابل‌قبول بودن اعتبار و روایی همگرا بود. بنابراین می‌توان گفت که مؤلفه‌های اصلی مدیریت جهادی که شامل رهبری جهادی، هدایت تحول‌گرا، تعهد دینی و اخلاقی، اثربخشی سازمانی، رضایت ذی‌نفعان، پاسخگویی، نوآوری و خلاقیت و آموزش مستمر بودند‌، به‌طور معنی‌داری اثربخشی سازمانی مدارس را افزایش می‌دهند. همچنین‌، در این پژوهش مشخص شد که وضعیت مدیران مدارس ابتدایی استان اردبیل از نظر این مؤلفه‌ها در سطح قابل قبول است (p<0.05) و این مدل قابلیت به‌کارگیری به عنوان چارچوبی بومی و کاربردی برای افزایش اثربخشی سازمانی در مدارس ابتدایی ایران را دارد. با توجه به یافته‌ها می‌توان گفت که استفاده از مدل ارائه شده‎‌ی پژوهش حاضر‌، در سیاست‌گذاری‌های آموزشی و برنامه‌های توانمندسازی مدیران می‌تواند به ارتقاء کیفیت مدیریت و آموزش در مدارس ابتدایی کشور کمک کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Developing a Model of Organizational Effectiveness Based on Jihadi Management in Elementary School Principals

نویسندگان [English]

  • Fariba Gorbanifard 1
  • Tooran Soleimani 2
  • Yousef Namvar 2
1 Department of Educational Governance and Human Capital, Ard.C,, Islamic Azad University, Ardabil, Iran.
2 Department of Educational Studies and Curriculum Planning, Ard.C, Islamic Azad University, Ardabil, Iran
چکیده [English]

This study aimed to develop a model of organizational effectiveness based on Jihadi management among elementary school principals in Iran. The mixed-methods research was conducted in two phases: in the qualitative phase, using the Delphi method and three-stage coding (open, axial, selective), semi-structured interviews were conducted with 15 educational experts who were purposively sampled, and data analysis was performed using MAXQDA software. In the quantitative phase, a researcher-made questionnaire consisting of 24 items, designed based on eight exploratory components identified in the qualitative phase, was administered to 178 principals selected through simple random sampling, and data were analyzed using SPSS and R software. Findings from the qualitative phase indicated the presence of eight main components in the initial model: Jihadi leadership, transformational guidance, religious and ethical commitment, organizational effectiveness, stakeholder satisfaction, accountability, innovation and creativity, and continuous learning. Exploratory and confirmatory factor analyses confirmed the factorial structure of the model with acceptable fit indices including χ2/df=2.48, RMSEA = 0.061, CFI = 0.93, and GFI = 0.90. All factor loadings were above 0.5 and significance levels were p<0.001, indicating acceptable reliability and convergent validity. Therefore, it can be concluded that the main components of Jihadi management, encompassing Jihadi leadership, transformational guidance, religious and ethical commitment, organizational effectiveness, stakeholder satisfaction, accountability, innovation and creativity, and continuous learning, significantly enhance the organizational effectiveness of schools. Moreover, the study showed that the status of elementary school principals in Ardabil province regarding these components was at an acceptable level (p<0.05),

کلیدواژه‌ها [English]

  • Jihadi Management
  • Organizational Effectiveness
  • Elementary School Principals
  • Model